Integracja Sensoryczna

Prowadząca: mgr Justyna Kurkiewicz

„Nie ma nic w umyśle czego przedtem by nie było w zmysłach”

                                                                                                            Arystoteles

Co to jest integracja sensoryczna (SI)?

Integracja sensoryczna jest to proces, dzięki któremu mózg prawidłowo rozpoznaje, przekształca i integruje informacje ze wszystkich systemów zmysłowych  łącząc je z wcześniejszymi doświadczeniami. Jest to proces niezbędny do prawidłowego przetwarzania tych informacji oraz kolejno do celowego działania. W trakcie procesu integracji sensorycznej powstają reakcje adaptacyjne, które są podstawą dla prawidłowego rozwoju.

Jakie objawy mogą wskazywać na zaburzenia integracji sensorycznej?

  • nadpobudliwość, nadruchliwość,
  • nadwrażliwość na bodźce dźwiękowe, dotykowe (dziecko, które nie lubi kąpieli, mycia, czesania włosów, obcinania paznokci),
  • zaburzenia równowagi, potykanie się, przewracanie,
  • opóźnienia lub zaburzenia rozwoju mowy,
  • obniżenie progu bólu, brak reakcji lub nieadekwatne reakcje na intensywne bodźce,
  • zachowania agresywne wobec siebie (autoagresja) lub wobec innych,
  • osłabienie lub wzmożenie napięcia mięśniowego,
  • problemy z wchodzeniem na schody (wchodzi lub schodzi krokiem dostawnym),
  • dziecko nie lubi aktywności fizycznej i stroni od placu zabaw,
  • strach przed huśtaniem, bujaniem, kręceniem się na  karuzelach,
  • wycofanie z kontaktów społecznych, apatia, nadmierna nieśmiałość,
  • obniżony poziom koncentracji uwagi,
  • trudności szkolne, problemy z nauką pisania i/lub czytania, mylenie stron prawej z lewą.
  •  inne, które niepokoją Ciebie lub Twoje otoczenie i odbiegają od standardowych zachowań innych dzieci.

Jakie są przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej ?

Procesy integracji sensorycznej rozwijają się do 7.-8. roku życia, a na jej ostateczny poziom ma wpływ wiele czynników. U wielu dzieci pierwotną przyczyną zaburzenia procesu uczenia się są zaburzenia rozwoju ruchowego. Dziecko uczy się całym ciałem oraz wszystkimi układami zmysłów. Zaburzenia mogą wystąpić u wcześniaków (ich układ nerwowy jest jeszcze nie do końca ukształtowany),  u dzieci, których matki musiały w ciąży leżeć (więc dzieci jeszcze w życiu płodowym miały mniej doświadczeń). Inne „czynniki ryzyka” to uwarunkowania genetyczne, dziedziczne predyspozycje, niedotlenienie i komplikacje w czasie porodu, uszkodzenia okołoporodowe.

Dodatkowym czynnikiem, który może wpływać na zaburzone procesy integracji sensorycznej to mniej ruchu, więcej czasu spędzanego przez dzieci  przed telewizorem, komputerem, telefonem, wyręczanie dziecka w wykonywaniu czynności samoobsługowych (ubieranie, karmienie, itp.) przez co dziecko ma problemy z koordynacją ruchów, utrzymywaniem równowagi, sprawnością motoryczną, odczuwaniem i schematem ciała, co później może się przełożyć na trudności  w  przedszkolu, (np. łapanie piłki, wycinanie) lub w szkole (czytanie, pisanie).  W rozwoju dziecka ruch, odbiór i przetwarzanie bodźców zmysłowych są ze sobą zawsze powiązane i wzajemnie na siebie wpływają.

Na czym polegają zajęcia metodą integracji sensorycznej ? 

Zajęcia w ramach integracji sensorycznej mają charakter „zabawy naukowej” w trakcie, której dziecko pod opieką terapeuty uczy się efektywniej przetwarzać i wykorzystywać informacje sensoryczne docierające z receptorów. Poprzez dostarczanie kontrolowanej ilości wrażeń dotykowych, wzrokowych, przedsionkowych i proprioceptywnych (czucie głębokie) dochodzi do kompensacji zaburzonych funkcji zmysłowych. W czasie zajęć wzmacnia się procesy nerwowe leżące u podstaw konkretnych umiejętności. Zajęcia  odbywają się w specjalnie przygotowanej i wyposażonej w odpowiednie sprzęty (huśtawki terapeutyczne, hamaki terapeutyczne, wałki terapeutyczne, deskorolki terapeutyczne, równoważnie, deski rotacyjne, trampoliny itd.) sali terapeutycznej. 

Zadania są odpowiednio wyważone, czyli skonstruowane tak, by być jak najbliżej sfery rozwoju dziecka – nie są ani zbyt łatwe, ani zbyt trudne, a co więcej – atrakcyjne i interesujące dla dziecka.

Rodzicu, jeśli masz wrażenie, że u twojego dziecka występują zaburzenia rozwoju ruchowego, obserwuj je uważnie. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości związane z rozwojem sensomotorycznym swojego dziecka, zgłoś się do specjalisty. Nigdy na to nie jest za wcześnie, a może być za późno.