Integracja sensoryczna

Integracja sensoryczna to sposób, w jaki wykorzystujemy odbierane bodźce do celowego działania. Jest to proces neurofizjologiczny zachodzący w naszym ciele.

Zaburzenia integracji sensorycznej, zwane obecnie zaburzeniem przetwarzania sensorycznego, polegają na nieefektywnym przetwarzaniu bodźców przez układ nerwowy. W konsekwencji dochodzi do nieadekwatnej reakcji na bodziec, np. niemożność usłyszenia i zrozumienia głosu nauczyciela w szumie grupy czy klasy, zaburzona koncentracja uwagi, problemy manualne.

Przyczyny nie są do końca znane. Mogą one być pierwotne (wrodzone) lub wtórne (nabyte). Badania wskazują, że na zaburzenia te mają duży wpływ nadmiar technologii (komputery, tablety itp.) oraz niedobór naturalnego ruchu. Zaburzenie równowagi między czasem poświęcanym na ruch, a zajęciami stolikowymi jest jedną z przyczyn rosnącej liczby dzieci z nabytym zaburzeniem integracji sensorycznej.

Do zaburzeń Integracji Sensorycznej zaliczamy:

  1. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce,
  2. niewłaściwy poziom uwagi,
  3. obniżony poziom koordynacji ruchowej,
  4. opóźniony rozwój mowy,
  5. nieprawidłowy poziom aktywności ruchowej,
  6. trudności w zachowaniu. 

Wybrane objawy, które mogą wystąpić u dziecka z zaburzeniem integracji sensorycznej:

  1. dziecko jest niespokojne, płaczliwe, ma kłopoty z zaśnięciem
  2. ma ubogą dietę (preferuje tylko wybrane pokarmy)
  3. nie lubi obcinania włosów, paznokci, mycia twarzy, zębów, smarowania kremem, czesania, czyszczenia nosa, uszu itp.
  4. wiele czynności samoobsługowych wykonuje z trudem, powoli, niezdarnie,
  5. ma problemy z samodzielnym myciem się, ubieraniem, zwłaszcza zapinaniem guzików i sznurowaniem butów,
  6. ma słabą równowagę: potyka się i upada częściej niż rówieśnicy, prawie zawsze ma jakiś siniak czy zadrapanie,
  7. podczas dłuższego siedzenia ma trudności z utrzymaniem głowy w pozycji pionowej, podpiera ją ręką, kładzie się na stoliku itp.
  8. jest nadruchliwe, nie może usiedzieć/ustać w jednym miejscu,
  9. trudno się koncentruje, a łatwo rozprasza,
  10. jest impulsywne, nadwrażliwe emocjonalnie, często się obraża,
  11. nabywanie nowych umiejętności ruchowych sprawia mu trudność, np. jazda na rowerze, rzucanie i łapanie piłki, pływanie,
  12. nieumyślnie wchodzi lub wpada na meble, ściany, inne dzieci,
  13. uwielbia ruch, poszukuje go, dąży do niego. Jest stale w ruchu – biega, podskakuje, często zmienia pozycję ciała
  14. przejawia duży lęk przed upadkiem lub wysokością, okazuje niepokój, gdy musi oderwać nogi od podłoża, np. wejść na wysokie schody, na drabinkę, usiąść na wysokim stołku,
  15. często myli stronę prawą i lewą, a słabe wyczucie odległości
  16. ma kłopoty z cięciem nożyczkami, rysowaniem po śladzie, kalkowaniem itp.
  17. sprawia wrażenie słabego, szybko się męczy,
  18. nie lubi karuzeli, huśtawki, lub przeciwnie – uwielbia to

Warto pamiętać, iż zaburzenie SI rzutuje również na sferę emocjonalną (niskie poczucie wartości, brak poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego) i społeczną (dzieci z SPD zwykle nie mają przyjaciół, są wyśmiewane, nierozumiane, uznawane za złośliwe, nieznośne, dziwaczne). SPD warunkuje również życie całej rodziny (rodzice są obwiniani o złe wychowanie, życie rodzeństwa dostosowane jest do brata/ siostry z SPD), a ponadto wpływa na życie osobiste i zawodowe w wieku dorosłym (np. izolacja społeczna, trudności w bliskich relacjach, problemy psychiczne, natręctwa).


Podczas prowadzonej terapii zmienia się zachowanie dziecka, jest lepszy kontakt, następuje rozwój mowy, rośnie motywacja i samoocena dziecka, koncentracja, integracja wzrokowo- słuchowo- ruchowa. Funkcjonowanie dziecka poprawia się we wszystkich sferach. Najlepsze efekty można osiągnąć u małych dzieci ze względu na lepszą plastyczność mózgu.